Ubezpieczenie członków zarządu

Dla kogo jest ubezpieczenie D&O?

Z ochrony korzystają nie tylko duże spółki kapitałowe. Polisa D&O sprawdza się także w średnich firmach rodzinnych, spółkach z o.o., organizacjach non profit, fundacjach, stowarzyszeniach, spółdzielniach czy podmiotach publicznych.

Zakres może obejmować między innymi:

• • członków zarządu
• • członków rady nadzorczej i komisji rewizyjnych
• • prokurentów
• • dyrektorów i menedżerów podejmujących decyzje o istotnych skutkach
• • osoby pełniące funkcje w przeszłości i te, które obejmą je w przyszłości
• • w określonych wariantach także współmałżonków i spadkobierców

To ważne szczególnie tam, gdzie odpowiedzialność nie kończy się wraz z odejściem z funkcji, a roszczenie może pojawić się dopiero po czasie.

Co obejmuje polisa D&O?

Zakres ochrony zależy od konstrukcji programu, ale celem polisy jest przejęcie ciężaru finansowego związanego z roszczeniami wobec osób zarządzających. Chodzi nie tylko o samo odszkodowanie. W wielu przypadkach największym kosztem okazuje się już samo wejście w spór, konieczność skorzystania z kancelarii, udział w postępowaniu administracyjnym albo obrona przed zarzutami.

W zależności od wariantu ubezpieczenie może obejmować:

• • koszty pomocy prawnej i reprezentacji
• • wydatki związane z obroną w postępowaniach cywilnych, administracyjnych i regulacyjnych
• • roszczenia kierowane przeciwko członkom władz spółki
• • ochronę samej spółki w wybranych sytuacjach
• • koszty związane z postępowaniami dotyczącymi odpowiedzialności za decyzje zarządcze
• • wybrane sankcje lub koszty dopuszczalne przez prawo i warunki polisy

To ubezpieczenie działa inaczej niż klasyczne ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC). Nie koncentruje się na szkodzie rzeczowej czy osobowej wyrządzonej osobie trzeciej, lecz na odpowiedzialności za sposób zarządzania, nadzór i decyzje podejmowane w strukturach organizacji.

Kiedy D&O okazuje się potrzebne?

Najczęściej wtedy, gdy pojawia się zarzut, że osoba zarządzająca nie dopełniła obowiązków albo podjęła decyzję, która wywołała stratę. Powodem roszczenia może być konflikt wspólników, spór z inwestorem, nieprawidłowości podatkowe, zarzuty wierzycieli, problemy w relacjach z pracownikami, naruszenie obowiązków informacyjnych lub błędy w nadzorze nad procesami wewnątrz firmy.

W praktyce ryzyko rośnie razem ze skalą działalności, liczbą kontraktów, tempem rozwoju i presją decyzyjną. Dotyczy to także firm, które są rentowne i dobrze zarządzane. Roszczenie nie musi oznaczać, że zarzut jest słuszny. Wystarczy sam spór, żeby pojawiły się realne koszty.

Co to oznacza w praktyce?

D&O nie chroni przed samym błędem biznesowym. Chroni przed finansowymi konsekwencjami obrony i odpowiedzialności, gdy ktoś taki błąd zarzuca. To istotna różnica. Dla zarządu oznacza większe bezpieczeństwo osobiste. Dla firmy oznacza łatwiejsze zarządzanie ryzykiem i większy komfort przy powierzaniu odpowiedzialnych funkcji.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze polisy?

W D&O liczy się nie tylko suma gwarancyjna. Równie ważna jest konstrukcja umowy i to, jak szeroko opisano osoby objęte ochroną, rodzaje postępowań, definicję roszczenia, okresy dodatkowe oraz wyłączenia.

Przed zawarciem umowy warto sprawdzić:

• • kto dokładnie jest objęty ochroną
• • czy polisa działa także po zakończeniu pełnienia funkcji
• • jakie koszty są pokrywane już na etapie obrony
• • czy zakres obejmuje postępowania administracyjne i regulacyjne
• • jakie wyłączenia mają największe znaczenie dla twojej branży i modelu zarządzania
• • czy warunki odpowiadają strukturze właścicielskiej i skali działalności

Wiele firm dopiero po analizie OWU widzi, że dwie polisy opisane podobnie mogą w praktyce działać zupełnie inaczej. Dlatego przed wyborem warto zrobić audyt polisy ubezpieczeniowej
albo porównać kilka wariantów w odniesieniu do konkretnych ryzyk zarządczych.

Od czego zależy zakres i cena?

Ubezpieczyciel bierze pod uwagę przede wszystkim profil organizacji i jej sytuację. Znaczenie ma forma prawna, skala obrotów, branża, historia działalności, sytuacja finansowa, struktura właścicielska, planowane inwestycje, wcześniejsze roszczenia oraz to, jak wygląda ład korporacyjny w firmie.

Inaczej ocenia się spółkę stabilną, a inaczej podmiot po restrukturyzacji, firmę w sporze właścicielskim albo organizację w fazie intensywnego wzrostu. Dlatego D&O nie powinno być kupowane „z półki”. Najpierw trzeba ustalić, gdzie naprawdę leży odpowiedzialność zarządcza i jakie scenariusze są dla ciebie najbardziej kosztowne.