Cyfryzacja przyspieszyła. Firmy przeniosły sprzedaż, obsługę klienta, księgowość i logistykę do systemów IT. Wraz z tym wzrosło ryzyko przerwy w działaniu, utraty danych i odpowiedzialności wobec kontrahentów.
Atak nie jest dziś scenariuszem z filmu. To realne zdarzenie, które może wstrzymać produkcję, zablokować dostęp do systemu ERP albo sparaliżować sklep internetowy. Dlatego ubezpieczenie cyber przestaje być dodatkiem. Staje się elementem zarządzania ryzykiem w firmie.
Dlaczego cyberpolisa to element podstawowej higieny biznesowej
Ransomware, phishing, DDoS czy ataki wykorzystujące socjotechnikę dotykają zarówno dużych organizacji, jak i firm średnich. Często wystarczy jedno kliknięcie w fałszywy link, by zainfekować sieć i zaszyfrować dane.
Skutki mają kilka wymiarów:
- koszt przywrócenia systemów i danych
- przestój operacyjny i utrata przychodu
- roszczenia klientów lub partnerów
- kary administracyjne za naruszenie ochrony danych
Regulacje takie jak RODO oraz dyrektywa NIS2 zwiększają odpowiedzialność zarządów. Brak właściwej reakcji na incydent może oznaczać nie tylko stratę finansową, ale też konsekwencje prawne.
Cyberpolisa nie zastępuje zabezpieczeń technicznych. Uzupełnia je i przenosi część ryzyka finansowego na ubezpieczyciela.
Zakres ochrony. Co realnie obejmuje ubezpieczenie cyber
Zakres ochrony różni się w zależności od polisy, ale standardowo obejmuje kilka kluczowych obszarów.
Koszty reagowania na incydent
Ubezpieczyciel finansuje działania specjalistów IT, którzy analizują źródło ataku, zabezpieczają środowisko i wspierają przywrócenie systemów. To często pierwsze godziny po wykryciu incydentu, które decydują o skali szkody.
Odzyskiwanie danych i systemów
Polisa pokrywa koszty odtworzenia danych z kopii zapasowych oraz przywrócenia infrastruktury do stanu sprzed ataku.
Odpowiedzialność wobec osób trzecich
Jeżeli w wyniku incydentu dojdzie do wycieku danych klientów lub partnerów, może powstać odpowiedzialność cywilna. W praktyce działa to podobnie jak ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC), ale w odniesieniu do szkód wynikających z naruszeń cyberbezpieczeństwa.
Utrata zysku
Wiele polis obejmuje utracony dochód w okresie przestoju. Dla firm produkcyjnych, e-commerce czy operatorów logistycznych to często najdotkliwsza część szkody.
Wsparcie prawne i komunikacyjne
Koszty kancelarii prawnych, obsługi zgłoszeń do UODO czy działań komunikacyjnych wobec klientów również mogą być objęte ochroną.
W niektórych przypadkach polisa przewiduje także wsparcie przy zdarzeniach typu cyber extortion, czyli np. żądaniu okupu po zaszyfrowaniu danych.
Co to oznacza w praktyce
Wyobraź sobie firmę handlową, której system sprzedażowy przestaje działać w sezonie wysokiego popytu. Każdy dzień przestoju to realna utrata przychodu. Do tego dochodzi koszt informatyków, kancelarii prawnej i komunikacji z klientami.
Bez ubezpieczenia całość obciąża budżet firmy. Z polisą część kosztów pokrywa ubezpieczyciel, a przedsiębiorca może skupić się na przywróceniu operacyjności.
Ubezpieczenie jako impuls do poprawy bezpieczeństwa
Proces zawarcia umowy wymaga wypełnienia szczegółowej ankiety i często rozmowy z underwriterem. Ubezpieczyciel sprawdza m.in.:
- czy stosujesz uwierzytelnianie wieloskładnikowe
- czy wykonujesz regularne kopie zapasowe
- czy aktualizujesz oprogramowanie
- czy masz plan reagowania na incydent
Dla wielu firm to pierwszy moment, w którym porządkują kwestie bezpieczeństwa systemów. Polisa działa więc jak zewnętrzny bodziec do uporządkowania procesów.
Na co uważać przy wyborze polisy
Nie każda szkoda będzie objęta ochroną. Typowe wyłączenia dotyczą:
- rażących zaniedbań w zakresie zabezpieczeń
- braku aktualizacji systemów mimo zaleceń
- świadomego naruszenia prawa
Kluczowe jest dokładne przeanalizowanie definicji incydentu, limitów odpowiedzialności oraz okresu odszkodowawczego dla utraty zysku.
W praktyce warto skorzystać ze wsparcia, jakie daje broker ubezpieczeniowy, który pomoże dopasować zakres ochrony do specyfiki działalności i już posiadanych polis.
Cyber jako element szerszego zarządzania ryzykiem
Ubezpieczenie od ryzyk cybernetycznych nie rozwiązuje problemu bezpieczeństwa IT. Jest jednym z narzędzi w systemie zarządzania ryzykiem. Działa wtedy, gdy zawiodą procedury lub zabezpieczenia techniczne.
Dla zarządu to decyzja strategiczna. Chroni wynik finansowy, ogranicza skutki kryzysu i pokazuje kontrahentom, że firma podchodzi do odpowiedzialności cyfrowej w sposób dojrzały.
